Συνεργασία θα υπάρξει της ΛΘ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού με έδρα την Τρίπολη με την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών για τη συστηματική ανασκαφή στο Ιερό του Διός στο Λύκαιο Όρος Δήμου Μεγαλόπολης.
Κατά τον Παυσανία, αριστερά από το ιερό της Δέσποινας είναι το Λύκαιο Όρος με το ιερό του Δία. Οι Αρκάδες το Λύκαιο Όρος αποκαλούσαν και Όλυμπο ή Ιερά Κορυφή. Κάποια περιοχή του ονομαζόταν Κρητέα και βρισκόταν στα αριστερά του άλσους του Παρράσιου Απόλλωνος. Οι Αρκάδες ισχυρίζονταν ότι αυτή είναι η Κρήτη, όπου ανατράφηκε ο Δίας και όχι η νήσος Κρήτη, την ανατροφή του δε είχαν αναλάβει οι Νύμφες Θεισόα, Νέδα και Αγνώ, από τις οποίες πήραν τα ονόματά τους η ομώνυμη κώμη Θεισόα, σήμερα στο Νομό Ηλείας, ο ποταμός Νέδας και η πηγή Αγνώ, που βρισκόταν επάνω στο Λύκαιο όρος και είχε την ίδια ποσότητα νερού χειμώνα και καλοκαίρι.
Ο Παυσανίας αρχικά αναφέρει το ιερό του Πανός μέσα σε άλσος και δύο σημαντικές αθλητικές εγκαταστάσεις δίπλα του, τον ιππόδρομο και το στάδιο, όπου γίνονταν παλαιότερα οι αγώνες των Λυκαίων. Στην ψηλότερη κορυφή του Όρους υπήρχε το τέμενος του Λύκαιου Δία, στο οποίο δεν επιτρεπόταν να μπει κανείς. Ήταν δηλαδή άβατος χώρος. Εκεί, σύμφωνα με τον Παυσανία, συνέβαιναν θαυμαστά πράγματα. Αν κάποιος παρέβαινε τον κανονισμό, τότε δεν ζούσε περισσότερο από μια χρονιά, ενώ οποιαδήποτε ύπαρξη, ανθρώπινη ή ζωική, έμπαινε μέσα στο τέμενος, το σώμα της δεν μπορούσε να ρίξει σκιά.
Μέσα στο τέμενος και στην κορυφή του βουνού υπήρχε ο βωμός του Λύκαιου Δία, που ήταν φτιαγμένος από σωρό χώματος. Από την κορυφή αυτή μπορούσε κανείς να δει το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου. Μπροστά από το βωμό, στα ανατολικά του, υψώνονταν δύο κίονες, πάνω στους οποίους υπήρχαν παλαιότερα δύο επίχρυσοι αετοί, τα σύμβολα δηλαδή του Δία. Στο βωμό αυτό γίνονταν μυστικές θυσίες για το Λύκαιο Δία.
Ο υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Αριστείδης Μπαλτάς ενέκρινε τη χορήγηση άδειας στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών για τη συνέχιση της αρχαιολογικής έρευνας στο Λύκαιο Όρος σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αρκαδίας, στο πλαίσιο νέου πενταετούς προγράμματος (2016-2020).
Το Υπουργείο χορήγησε την άδεια προκειμένου να γίνει ανασκαφική, γεωφυσική και επιφανειακή έρευνα, καθώς και συντήρηση και αποκατάσταση των ιστάμενων μνημείων στον αρχαιολογικό χώρο.
Η άδεια χορηγείται με τους εξής όρους:
1. Η έρευνα να βασίζεται στην αρχή της απόλυτης ισοτιμίας μεταξύ των φορέων της, δηλαδή την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αρκαδίας, σε επιστημονικό επίπεδο.
2. Τη διεύθυνση της έρευνας να έχει η Δρ. Αννα Βασιλική Καραπαναγιώτου, Προϊσταμένη της ΕΦΑ Αρκαδίας, ενώ επικεφαλής από αμερικανικής πλευράς να είναι οι Δρ. David Gilman Romano και Δρ. Mary Voyatzis.
3. Πριν την έναρξη της έρευνας, να υπογραφεί Πρωτόκολλο Συνεργασίας , στο οποίο να προσδιορίζονται οι ανασκαφικοί τομείς του κάθε φορέα, καθώς και επιμέρους ζητήματα που αφορούν στην εύρυθμη διενέργεια της έρευνας, όπως το θέμα των δημοσιεύσεων, των οικονομικών υποχρεώσεων κ.ά.
4. Η έρευνα να διενεργηθεί με τα μέλη των ερευνητικών ομάδων, τα ονόματα των οποίων έχουν κατατεθεί στα σχετικά έγγραφα της ΑΣΚΣ και της ΕΦΑ Αρκαδίας, ενώ να υποβληθεί εγκαίρως από την ΑΣΚΣ και ο τελικός κατάλογος των συμμετεχόντων -στις εργασίες του 2016- φοιτητών. Σε περίπτωση συμμετοχής ή απλής επίσκεψης στον αρχαιολογικό χώρο ή στους χώρους μελέτης του υλικού ατόμων εκτός του κατατεθέντος καταλόγου, να υπάρξει οπωσδήποτε προηγούμενη ενημέρωση και έγκριση της Εφορείας.
5. Οι εργασίες που προβλέπονται κατά την διάρκεια του νέου πενταετούς προγράμματος είναι κατά προτεραιότητα η συντήρηση και αποκατάσταση των αρχιτεκτονικών υπολειμμάτων στον αρχαιολογικό χώρο και ανασκαφική και επιφανειακή έρευνα. Η σειρά των ανωτέρω εργασιών κατ' έτος, να καθορίζεται από την ΕΦΑ Αρκαδίας, καθώς διενεργούνται παράλληλα κατασκευαστικά προγράμματα οδικού δικτύου από την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση Αρκαδίας στην προς έρευνα περιοχή. Δεδομένων των ως άνω τεχνικών εργασιών, να διερευνηθεί ανασκαφικά
κατά προτεραιότητα το διοικητικό κτίριο και το Ν/ΝΔ τμήμα του ιερού με τον κυκλικό σχηματισμό, ώστε να διαπιστωθεί η τυχόν ύπαρξη αρχαιοτήτων σε επαφή ή κάτω από το επίπεδο του παρακείμενου χωματόδρομου, ενώ οι λοιπές εγκεκριμένες εργασίες του πενταετούς ερευνητικού προγράμματος να λαμβάνουν χώρα αναλόγως των περιστάσεων και των αναγκών που θα προκύψουν.
6. Οποιαδήποτε σωστικού χαρακτήρα ανασκαφή, ως αποτέλεσμα παράνομης δραστηριότητας ή τυχαίας αποκάλυψης προκύπτει στον αρχαιολογικό χώρο του Λυκαίου Ορους, να διεξάγεται από την ΕΦΑ Αρκαδίας.
7. Τα ευρήματα των ανασκαφών να αποθηκεύονται προσωρινά στο Πνευματικό Κέντρο των ΄Ανω Καρυών και μετά το πέρας της ανασκαφής, στην αποθήκη της ΑΣΚΣ στην Τρίπολη.
8. Μετά το πέρας των εργασιών του κάθε έτους, να κατατίθεται στο αρχείο της ΕΦΑ Αρκαδίας, πλήρης σειρά σχεδίων, φωτογραφιών της ανασκαφής και των ευρημάτων, καθώς και κατάλογος των κινητών ευρημάτων που θα καταγραφούν και θα μελετηθούν. Ομοίως, να κατατίθεται στη ΔΙΠΚΑ και τη ΔΒΜΑ αναλυτική έκθεση με εποπτικό υλικό (σχέδια και φωτογραφίες) των αποτελεσμάτων της κάθε ερευνητικής περιόδου.
9. Όσον αφορά στην καταγραφή των κινητών ευρημάτων από την αμερικανική
αποστολή, αυτή να γίνεται σε συνεννόηση με την ΕΦΑ Αρκαδίας και σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, όπου θα προσδιορίζονται η χρονική περίοδος της καταγραφής και η ομάδα των ερευνητών. Η ως άνω εργασία να περιλαμβάνει και τα ευρήματα που τυχόν δεν έχουν καταγραφεί από το προηγούμενο ερευνητικό πρόγραμμα και να περιλαμβάνει την καταχώρησή τους στα επίσημα σταχωμένα ευρετήρια της Εφορείας.
_____________
